Recent kwam het onderwerp ter sprake op één van de TO-lijsten: Hoe pak je de middelbare school aan als thuisonderwijzer? Er zijn verschillende mogelijkheden, en in deze click vat ik de mogelijkheid om staatsexamen te doen samen.
Op de site van DUO, voorheen IB-groep, vind je alle informatie over het staatsexamen. Je vindt er praktische informatie rondom de kosten en de stappen die je moet volgen om je aan te melden voor een staatsexamen.
Als je een vmbo, havo of vwo-diploma wilt halen, is het vakkenpakket een logisch startpunt. Hier vind je voor alle diploma’s de mogelijke combinaties van vakken waarmee je voldoet aan de eisen van dat diploma. Voor vmbo kaderberoepsgericht (KB) en basisberoepsgericht (BB) heb je hierin geen keuzes, maar voor de andere richtingen, vmbo gemengde leerweg (GL) en vmbo theoretische leerweg (TL), havo en vwo, moet je zelf een vakkenpakket samenstellen. Voor het vmbo kies je een ‘sector’ en voor de havo en het vwo kies je een ‘profiel’.
De vakkenschema’s van vmbo GL, TL, havo en vwo zitten hetzelfde in elkaar. Vmbo-sectoren en havo/vwo profielen kennen allemaal een verplicht deel, een profiel deel en een vrij deel. Het verplichte deel is onafhankelijk van de sector of het profiel dat je kiest. Iedereen die een vmbo, havo of vwo diploma haalt, doet hetzelfde verplichte deel. Het profiel of sector deel is verplicht voor het profiel of de sector die je kiest. Binnen de sectordelen van het vmbo heb je verder geen keuze, maar binnen de profieldelen van havo/vwo heb je wel keuzes. Als je bijvoorbeeld het havo Cultuur en Maatschappij (CM) profiel kiest, dan moet je – op het moment van dit schrijven – kiezen tussen de maatschappij profielkeuzevakken Aardrijkskunde, Economie en Maatschappijwetenschappen en de cultuur profielkeuzevakken filosofie, een derde taal naast Nederlands en Engels of een kunstvak zoals muziek, tekenen of drama.
Om een volledig examen af te leggen moet je tot slot nog een keuze maken in het vrije deel. Als je het CM-profiel hebt en je hebt gekozen voor muziek in je profieldeel, dan kun je in je vrije deel nog een derde taal kiezen als je dat wilt. Dit deel heet ‘vrije’ deel, maar denk niet dat je vrij bent om de vakken in dit deel al dan niet te kiezen. Voor een volledig examen moet je ook examen doen in vakken in het vrije deel.
Zo’n vakkenpakket is een leidraad, je hoeft je hier niet op vast te leggen. Je kunt losse certificaten halen die je later kunt inwisselen voor een diploma. Dit moet je overigens binnen tien jaar doen.
Als je weet in welk vak of in welke vakken je staatsexamen wilt doen, oriënteer je je op de vakinformatie. Die vakinformatie verandert ieder jaar, zorg daarom dat je altijd gebruik maakt van de meest recente versie van de vakinformatie. In de vakinformatie vind je informatie over de opzet van het examen en de manier waarop het cijfer wordt vastgesteld. In de meeste vakken doe je een centraal examen en een college examen. Het college examen komt in de plaats voor het schoolexamen. Het schoolexamen is niets anders dan het gemiddelde cijfer voor de toetsen en praktische opdrachten die de leerlingen in de bovenbouw van hun schoolopleiding halen.Beide examenonderdelen, het centraal examen en het college examen, kunnen uit een schriftelijk en/of mondeling examen bestaan. Hierop moet je de vakinformatie goed nalezen.
In de vakinformatie vind je informatie over stukken die je vantevoren moet inleveren, zoals een werkstuk. Daarnaast vind je er een globale beschrijving van de examenstof, een uitgebreide beschrijving vind je in de examenprogramma’s van de vakken, die je op Examenblad kunt vinden.
In principe heb je nu alle informatie die je nodig hebt om staatsexamen te kunnen doen. Om je voor te bereiden op het examen kun je gebruik maken van lesmethoden van educatieve uitgeverijen. Op kennisnet vind je communities van alle vakken die op het voortgezet onderwijs worden gegeven. De meeste vakcommunities hebben beschrijvingen opgenomen van de verschillende lesmethoden die in de handel zijn. Hier vind je ook suggesties voor bijvoorbeeld praktische opdrachten en sector- of profielwerkstukken.
Op de DUO site vind je oefenexamens voor het centraal examen en voor college examens. Daarnaast kun je gebruik maken van examenbundels of vind je online voor de meeste vakken oude examen opgaven, soms tegen een vergoeding. Een aantal educatieve uitgeverijen geeft bovendien handige naslagwerken uit, waarin alle leerdoelen uit de examenprogramma’s nog eens kort worden samengevat, zoals de serie Samengevat van Thieme Meulenhoff.
Je kunt ook gebruik maken van de diensten van onderwijsinstellingen als de LOI, NHA of Wereldschool, die de opleidingen vmbo, havo en vwo aanbieden. De Wereldschool biedt overigens alleen vmbo-tl aan.
Houd voor ogen dat het bij de staatsexamens gaat om het behalen van de in de examenprogramma’s genoemde leerdoelen en dat er meerdere wegen zijn die naar Rome leiden. Ik sluit dan ook een combinatie van gangbare thuisonderwijs aanpakken en het behalen van staatsexamens niet uit. Houd hierbij steeds de leerdoelen voor ogen en bereid je goed voor met oefenexamens.
Reacties