Prentenboek: Grijsje de Eekhoorn

De vakantie, de tijd dat mijn man hele dagen met ons doorbrengt, was te kort. De eerste week van het nieuwe jaar is weer aangebroken.

Dat betekent dat ik ook weer begin met schrijven voor de nvvto-clicks, met deze keer een aanbod: Ik besteed in deze clicks aandacht aan eekhoorns in het bijzonder en de manier waarop dieren zich aanpassen aan de seizoenen in het algemeen. Dit doe ik aan de hand van ‘ Grijsje de eekhoorn‘ door Margaret Linton en Trevor Terry, ISBN 9005063033. Ik verloot een exemplaar van dit boekje onder degenen die een reactie schrijven op deze clicks.

‘Grijsje de eekhoorn’ gaat over een dag in het leven van een eekhoorntje en geeft daarmee een aardig beeld van de eekhoorn.

Andere boekjes die aansluiten bij dit onderwerp zijn:

• De Eekhoorn, een informatief boekje van Biblion door Pierre de Hugo, ISBN 9789054835554
• Mijnheer Eekhoorn en de eerste sneeuw, over een eekhoorn, een egel en een beer die nog nooit een sneeuwvlok hebben gezien en daarom wachten op de eerste sneeuw, voor ze aan hun winterslaap beginnen. Geschreven door Sebastiaan Meschenmoser, ISBN 9789076347929

Je kunt aan dit boekje het leven van de eekhoorn met de seizoenen en de manier waarop dieren zich aanpassen aan het veranderen van de seizoenen, in het algemeen, verbinden. Ik ontleen aan ‘Science through Children’s Literature’, de volgende activiteiten:

1. Eekhoorns kunnen zich verschuilen voor roofdieren doordat de kleur van hun vacht lijkt op de kleur van boomstammen. Je kunt zelf diertjes maken van materialen die voorhanden zijn en die verstoppen in huis door gebruik te maken van deze camouflagetechniek. Je mag ze dus niet wegstoppen, maar je moet materialen en kleuren kiezen die niet opvallen op bepaalde plaatsen in huis, denk bijvoorbeeld aan een diertje van zwarte stof op een zwarte bank. Welke diertjes vind je het makkelijkst terug?
2. In de natuur eten grotere dieren vaak kleinere dieren en de kleinere dieren eten nog kleinere dieren of insecten, of plantaardig voedsel zoals noten, bessen en zaden. Wat eten eekhoorns? Wat zijn de natuurlijke vijanden van eekhoorns? Je kunt hiervan een voedselketen maken.
3. Achterin ‘Grijsje de eekhoorn’ vind je afbeeldingen van bloemen, vogels en vruchten en blaadjes van bomen of heesters. Vind deze afbeeldingen terug op de platen in het boekje.
4. Het is voor dieren, als voor mensen, belangrijk om zich veilig te houden. Tegen welke gevaren loopt Grijsje op? Hoe vermijdt hij deze gevaren? Hoe vermijden andere dieren gevaren? Je kunt hierbij denken aan huisdieren, maar ook aan andere kleine dieren zoals de egel, mollen, muizen. Een aantal (andere) voorbeelden vind je hier of hier. Je kunt ook zoeken op <naam dier> + verdediging. Je kunt deze informatie presenteren in een mindmap, met tekeningetjes.
5. Ga in een bos op zoek naar sporen van eekhoorns. Op de site van de zoogdierenwerkgroep vind je informatie over vraatsporen. Je vindt er ook een foto met vraatsporen van eekhoorns aan dennenappels.  Informeer bij de beheerder van het bos of er eekhoorns zijn gesignaleerd.
6. Ga in een bos op zoek naar eten dat door dieren wordt gegeten. Je kunt dit een paar keer per jaar doen in verschillende seizoenen. Welk ‘dierenvoedsel’ vind je in het bos? Je kunt dit alleen voor de eekhoorn doen, of voor dieren die in het bos voorkomen in het algemeen.
7. Verzamel noten die in ons land voorkomen, denk aan hazelnoten, eikels, beukennootjes, kastanjes en walnoten. Dit kun je het beste in de herfst doen. Vergelijk de dop van de noten. Pel de noten en vergelijk de noten met elkaar. Snijdt de noten doormidden en wrijf ze op een stukje papier. Waarom laten ze een vlek achter? Welke noot laat de grootste vlek achter? Waarom? Welke noten kunnen mensen ook eten?
8. Eekhoorns eten graag beukennootjes, die je in de herfst kunt verzamelen. Leer om de bomen die voedsel dragen voor eekhoorns te herkennen in een bos en te benoemen. Hoe ziet bijvoorbeeld een beuk eruit? Maak een tekening van een beuk en het blad van een beuk. Doe dit ook voor de andere bomen die ‘eekhoornvoedsel’ dragen.
9. Verzamel, als het herfst is, beukennootjes. Zie je kleurverschillen tussen de beukennootjes? Kun je de nootjes openen zonder hulpmiddelen? Welke zijn het makkelijkst te schillen? Wat kun je zeggen over de nootjes? Wat vertellen jouw bevindingen je over de eekhoorn?
10. Bekijk een filmpje over de kameleon en zie hoe de kameleon van kleur verandert om zich aan te passen aan zijn omgeving. Hoe passen eekhoorns zich aan hun omgeving aan? Denk hierbij ook aan de staart van eekhoorns. En andere dieren?
11. Hoe gebruiken mensen camouflage?
12. Zoek op in welke gebieden op aarde er in de winter weinig tot geen daglicht is. Die kun je onderzoeken met Geoscience animations, kies voor ‘Show earth profile’ en druk op ‘play’ (>) om een jaar na te bootsen. Hoe zou het zijn om een aantal maanden lang zonder daglicht te leven? Hoe is het leven van mensen die onder deze omstandigheden leven? Welke dieren leven onder deze omstandigheden? Hoe ziet hun leven eruit in de periode dat er geen daglicht is? Kunnen mensen zich op dezelfde manier aanpassen?
13. De eekhoorn maakt een nest in een boom. Hoe houdt hij zich daar warm in de winter? Hoe houden andere dieren zich warm in de winter? (Boekentip: Ik woon lekker knus uit de serie ‘De natuur op schoot’. Hoe doen mensen dat?
14. Hoe bereiden eekhoorns zich voor op de winter? Op ethologie.nl vind je hier ook informatie over. Hoe doen andere dieren dat? Hoe doen mensen dat? Denk bijvoorbeeld aan de banden van de auto vervangen door winterbanden.
15. Hoe bewaren eekhoorns voedsel? Hoe bewaren mensen voedsel?
16. Liedjes: ‘Ik ben een eekhoorn‘, ‘Eekhoorn‘.
17. Eekhoorn kleurplaten.

Andere bronnen:

• Op de site van tuinsafari vind je een leuk verhaal, met prachtige foto’s, over eekhoorns in de tuin.
• Er is een eekhoornopvang in Nederland, die een boekje uitgeven met informatie over de eekhoorn.