Uiteraard kan je veelbezochte en favoriete websites opslaan in je browser, maar je kan ook online bookmarking tools gebruiken. Je kan zo’n dienst bijv. gebruiken als persoonlijke backup van de favorieten of bookmarks in je browser. Waarschijnlijk wil je ze dan wel privé houden, dus let op de instellingen.
Links zijn zo wat beter doorzoekbaar in mijn ervaring, zeker als je (voor jou) relevante trefwoorden, tags of steekwoorden toevoegt. Tags vervangen daarbij het idee van mappen of folders.
Verder kan je zo je vondsten delen met anderen. Je kan al je links of een deel ervan openbaar maken, zodat anderen er ook iets aan kunnen hebben. Het is ook mogelijk om te netwerken met andere verzamelaars, zodat het niet alleen online, maar ook social bookmarking wordt.

Delicious is waarschijnlijk de bekendste online bookmarking tool en eenvoudig in gebruik.
Op Delicious ken ik in ieder geval deze twee verzamelingen van links relevant voor thuisonderwijzers:
Een grote verzameling links van Henny op http://delicious.com/schoolbieb en http://delicious.com/thuisonderwijs van mezelf. Deze hou ik nog maar sporadisch bij, met vooral links die ik voorbij zie komen op mailgroepen.

Diigo.com vind ik ook een fijne online bookmarking tool. Een extra van Diigo is dat je hele pagina’s kan opslaan (“snapshot”). Dat is handig bij pagina’s met bijv. nieuws die na verloop van tijd nog wel eens willen verdwijnen en die je toch wilt archiveren. Evt. kan je alle links die je in Diigo opslaat ook automatisch laten doorsturen naar Delicious.

Voor dit soort bookmarking tools zijn er kleine browser-uitbreidingen, extensies, die het opslaan van links een kwestie van click & save maken.

Net als bij RSS lezers is het mogelijk om je verzameling favoriete websites te exporteren en importeren. Afhankelijk van de richting waarin je verhuist en het formaat waarin je de links opslaat, kunnen er wel bepaalde aspecten als tags of de snapshots verloren gaan.

Google Chrome biedt de mogelijkheid om links te synchroniseren tussen verschillende computers. Ik heb het zelf nog niet gebruikt, maar dit lijkt me ook gelijk een online backup geven.

Verzamel je ook links online, al dan niet rond een bepaald onderwerp? Laat het weten bij de reacties.

Bij veel blogs en andere websites zie je een oranje icoon staan, wat betekent dat je je kan aanmelden voor updates van die site. Door gebruik te maken van de abonneermogelijkheid kan je veel tijd besparen en toch op de hoogte blijven van nieuws. Zodra er een update is komt die naar jou toe zodat je niet een rij van je favoriete websites hoeft te bezoeken (en dan vaak te ontdekken dat er niets nieuws is of alleen alweer verouderd nieuws…).

Een animatie waarin RSS feeds kort maar krachtig wordt uitgelegd is RSS in Plain English. Dezelfde clip in iets mindere kwaliteit, maar mét Nederlandse ondertiteling staat op dotsub.

Online nieuwslezers

Als centrale plaats voor het verzamelen en lezen van de stromen van nieuws(koppen) of “feeds” heb ik lang Bloglines gebruikt. Tegenwoordig geef ik de voorkeur aan de reader van google, die vind ik wat gebruiksvriendelijker en uitgebreider. Deze biedt bijv. de mogelijkheid om ook websites toe te voegen die geen feed hebben van zichzelf. Google reader gaat dan zelf regelmatig na of er updates zijn en zet de veranderingen van de webpagina die je wilt volgen om in een feed. Dat werkt niet vlekkeloos bij alle websites, maar als het werkt is het erg handig.

Wil je nieuwsstromen liever niet via een website volgen, maar in je eigen software?

In de meeste webbrowsers is het ook makkelijk om je te abonneren op feeds. Klik eens op het oranje icoon naast een webadres en je krijgt de aanmeldopties te zien. In e-mail software zoals Thunderbird kan je je ook aanmelden bij newsfeeds en updates lezen alsof het e-mail berichten zijn. In Thunderbird gaat dat via “Add account” en dan kiezen voor “RSS News & Blogs”. In het hoofdscherm kan je dan vervolgens “subscriptions” toevoegen.

Een ruim overzicht van andere software, speciaal voor het lezen van feeds, is te vinden op wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/Comparison_of_feed_aggregators.

Wil je eerst iets uitproberen en blijkt het niet te bevallen? Overstappen op een andere nieuwslezer kan eenvoudig door exporteren en importeren van je verzameling feeds. Vrijwel alle software, ook die van de online readers, biedt deze mogelijkheid.

Veel blogs gebruiken overigens zoiets als Feedburner als tussenstap bij het verspreiden van de nieuwskoppen. Dan is het meestal ook mogelijk om je per e-mail te abonneren (zoals bij deze Clicks blog bijv.) i.p.v. in een newsreader.

De valkuil bij het volgen van veel sites is informatie overload, dus ik verwijder ook vaak weer feeds met schrijfsels die me maar weinig inzichten of plezier opleveren. En ik ben geoefend geworden in koppensnellen!

Gebruik je ook bepaalde software of online tools die het thuisonderwijsleven makkelijk maken? Laat het weten via de contactpagina.

De site is in het Engels. Je vindt er vier lessen ‘online veiligheid’, ‘cyberpesten’, ‘feit of mening?’ en ‘Van wie komt de boodschap?’ (Forms of media). Iedere les bestaat uit een cartoon (watch), een soort quiz (try) en een moeilijkere quiz (apply). Je krijgt pas de rest van de cartoon te zien als je de ‘try’ en ‘apply’ hebt doorlopen. Persoonlijk vind ik de ‘apply’ een beetje flauw, omdat het er steeds op neer komt dat je het aan je ouders moet vragen. Dus antwoord geven wordt dan heel makkelijk. Maar goed, dan kun je des te sneller weer naar de leuke cartoons kijken!

Voor de mensen die het fenomeen webquest (Nederlands: webkwestie) niet kennen: Het is een opdracht die je doet met behulp van internetbronnen. De opdracht kan van alles zijn: over Forensische Chemie, Columbus of een Electrisch alarm. Het is de bedoeling dat je aan de hand van één gerichte opdracht, of een aantal gerichte vragen op onderzoek uit gaat.

Een webquest mag een webquest heten als het tenminste de volgende onderdelen heeft: een inleiding, een opdracht, de verwerking (van de opdracht), infobronnen, beoordeling, afsluiting en een pagina voor de leerkracht. Deze opbouw zie je dan ook in de meeste webquests terug.

In het Nederlands heet een webquest dus webkwestie en je vindt ruim 400 webkwesties (alleen voor het basisonderwijs!) op de Webkwestie pagina’s. Hier kun je zoeken op een specifiek vakgebied, bijvoorbeeld Aardrijkskunde of Geschiedenis en op schoolsoort, bijvoorbeeld basisonderwijs of voortgezet onderwijs. Het is mogelijk dat er ‘dead links’ in webkwesties staan. Hoe Webkwestie hier mee omgaat lees je op de pagina met algemene informatie.

Het voordeel van een webkwestie is, dat je het zo uitgebreid kunt maken als je zelf wilt. Je kunt het aantal internetbronnen uitbreiden, infobronnen waar nodig aanvullen met videomateriaal en boeken gaan lenen bij de bibliotheek. Maar je kunt de webkwesties ook gebruiken om met een onderwerp kennis te maken en als het niets voor je is, kun je het laten rusten.

De webkwesties die je hier vindt zijn gemaakt door Nederlandse leerkrachten. Er zitten webkwesties bij van een goede kwaliteit, maar je zult er ook kwalitatief mindere webkwesties tussen vinden. Daarom zou ik het heel leuk vinden als je het met ons deelt als je een goede hebt gevonden.

Maar nu denk ik het gevonden te hebben: een webbased tijdlijn! Ik vond Timeglider, ‘webbased timeline software’, waar je een (gratis) account kunt aanmaken om toegang te krijgen tot jouw eigen werkomgeving, waar je verschillende tijdlijnen kunt maken of gewoon één, zoals wij nu aan het doen zijn. Jaartallen ‘voor Christus’ geef je aan met een min-teken. Je kunt het relatieve belang van een gebeurtenis zichtbaar maken met de lettergrootte en je kunt een toelichting, links en een plaatje aan iedere ‘event’ koppelen.

Ik ben benieuwd of anderen nog meer van dit soort sites kennen, waar je zelf een tijdlijn kunt maken, of gratis downloadbare software met vergelijkbare functionaliteit. Ik houd me aanbevolen!

Deze puzzel hadden ze gemaakt op Jigsaw Planet, waar je, naast het maken van bestaande puzzels, puzzels kunt maken van plaatjes die je zelf upload. Dat hoeven vanzelfsprekend geen foto’s te zijn. Dat mogen ook tekeningen zijn die je maakt met Tuxpaint of die je hebt getekend op papier en vervolgens hebt gescand met de computer. Of het kunnen boodschappen zijn, zoals de uitnodiging die we van onze nicht kregen.

Onder ‘advanced setting’ kun je de moeilijkheidsgraad van de puzzel en de vorm van de stukjes selecteren. Nadat je de puzzel hebt gemaakt, kun je onder ‘more’ opties vinden om de puzzel naar anderen te sturen. De geadresseerden krijgen dan een webadres (URL). Hier heb je ook de mogelijkheid om de puzzel te publiceren op jouw eigen website.

Toen ik op zoek was naar Jigsaw Planet, stuitte ik op een aantal sites waar je kant en klare puzzels kunt vinden die ik ook onder je aandacht wil brengen:

• Op Elizabeth online vind je honderden puzzels van foto’s die twee mensen tijdens hun vakantie hebben gemaakt. Het leuke aan de site vind ik, dat ze alle foto’s/puzzels van een korte toelichting hebben voorzien. Bovendien kun je zelf het aantal stukjes instellen, dat standaard op 100 stukjes staat.
• Op legpuzzels.net vind je eveneens foto’s waarvan je het aantal stukjes kunt instellen. Dat doe je overigens met ‘change cut’.
• Omdat bovenstaande sites alleen foto’s bieden, neem ik tot slot The Kidzpage op, waar je ‘jigsaws’ in verschillende categorieën vind. Hier kun je het aantal stukjes aanpassen tot maximaal 40 stukjes.

Maar je kunt ook je eigen puzzel knutselen. Hiervoor kun je op “Het web voor jou” het programma Puzzelmaker downloaden. Met het uitknippen van de puzzel doe je een beroep op de fijne motoriek.

Ken jij ook een leuke legpuzzel site of heb je tips voor het zelf maken van kartonnen legpuzzels? Laat dan een reactie achter!

Hoe hebben we het zoal gebruikt tot nu toe?

- alle effecten en stempels uitproberen (de geluidseffecten helpen de muisvaardigheid oefenen)
- illustraties bij verhalen en belevenissen maken
- doedelen en diashows bekijken
- collages maken zoals mensen van fruit
- tekenen…

Dochterlief J., elf jaar, vindt de goocheltrucs en rare aanpassingen (effecten) nog steeds erg leuk. B. van vijf is vooral dol op supermooie regenbogen maken.

Natuurlijk kan je met de eindresultaten nog meer doen. Wat dacht je van in kleur uitprinten op transfer papier en je eigen tekening op een t-shirt of stoffen tas strijken?!

Tux Paint is vrije, open source software en gratis te downloaden vanaf www.tuxpaint.org/download. Het is geschikt voor allerlei platformen, waaronder Windows, Linux en Mac OS X.

Je zult zien dat er naast Tux Paint met de Config download een extra installatiebestand is met stempels of “rubber stamps”. Je kan die vooraf bekijken op www.tuxpaint.org/stamps. De standaard set bevat o.a. letters, munten, muzieknotaties, klokwijzerplaten, verkeersborden, heel veel dieren en allerlei huizen uit de wereld en geschiedenis. Behalve als basis voor bijv. collages zijn ze ook in te zetten voor eigen werkbladen, bijv. om klokkijken te oefenen. Het is ook mogelijk om zelfgemaakte afbeeldingen als stempels te gebruiken.

Na installeren kan je de instellingen aanpassen, onder Windows via het Startmenu > Tuxpaint > Configure Tux Paint. Hier zijn wat van onze voorkeursinstellingen:

Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.

– Printing tab: vooral bij gebruik door jongeren kinderen kan het erg handig zijn om het printen uit te schakelen of op z’n minst te beperken, bijv. tot max. 1 print per minuut.
– Simplification tab: een aantal mogelijkheden kunnen uitgeschakeld worden die het bijv. lastiger maken om het programma uit te zetten. Hier kan je ook de stempels uit schakelen, als je vooral op tekenen wil richten.
– Video/sound tab: het volle scherm aan, op eigen schermgrootte zetten en het geluid uit- en aanzetten.

Meer tekeningen met Tux Paint gemaakt staan in de Gallery op de Tux Paint website.

Veel tekenplezier!

Waar kun je Audacity voor gebruiken? Ik heb zelf bijvoorbeeld overwogen om het in te zetten bij Engels en Spaans om onze uitspraak te verbeteren. Je kunt een stukje tekst opnemen en het daarna afluisteren. Mijn zoon heeft het ook gebruikt om een gedicht voor te dragen. De podcast die het resultaat was hebben we toen in onze blog opgenomen en opgestuurd aan opa en oma. Daarnaast kun je het ook gebruiken om bestaande geluidsopnamen te bewerken. Maak er iets anders van of misschien iets kunstzinnigs? Of neem geluid op, dat je later combineert met beelden.

Als je beginner bent is een document over werken met Audacity handig. Op de Audacity pagina’s vind je Tutorials in het Engels en er zijn ook video tutorials (zie hieronder). Daarnaast kun je de officiële handleiding als naslag gebruiken.

Meer documentatie:

• Audacity tutorial op Learn IT (gratis registreren)
• Audacity opnamehandleiding
• Audacity manual in het Nederlands
• Op Sourceforge.net vond ik deze handleiding

Video-tutorials:

• Kinderclick.net, tutorial #1 (Engels)
• Audacity lesson 1 – how to record single track
• Audacity Lesson 2 – how to duck the music under a voice track
• Installeren (ga meteen naar de Sourceforge site om Audacity te downloaden) (Nederlands)
• Basis van Audacity, inclusief geluidseffecten (Nederlands)
• Tutorials van Burt Bergmann (Engels)
• Audacity workshop, mix van video tutorials, ‘oefen mp3′ en pdf’s.

Mijn ervaring is overigens dat de basishandelingen in Audacity, zoals het opnemen van geluid, zichzelf wijzen. Als je van plan bent om geluid naar mp3 te exporteren, zorg dan dat je LAME installeert. Meer informatie hierover vind je in de documentatie en in de video over installeren.

Als je de link volgt, kom je op de voorpagina van websitemaker. Je kunt hier meteen aan de slag. Hiervoor heb je wel een kennisnet login id nodig, maar die kun je gratis aanmaken. Daarna kom je in jouw eigen webmakeroverzicht en je zult zien dat je daar nog andere instrumenten vindt zoals een werkstukkenmaker en een webquestmaker.

Als je een idee wilt krijgen van de websites die je met websitemaker kunt bouwen, kijk dan eens bij de topsites. Daar vind je voorbeelden van websitemaker-sites. Een heel erg leuk voorbeeld van het delen van kennis via een website vind ik de site van de 16 -jarige Jelle: De makkelijke moestuin. Die link kreeg ik van W. als reactie op de Schooltuin-click.

Een andere manier om kennis te delen met anderen, en een manier die steeds meer gebruikt wordt, is de blog. De clicks worden bijvoorbeeld in WordPress geschreven. Een blog heb je zo aangemaakt door een account aan te vragen op een gratis blog site. Ik geef de link van WordPress.

Een ander initiatief is de Maand van het Vinden. De Maand van het Vinden heeft plaats in de maand april 2010. De initiatiefnemer, Infovaardig, biedt scholenprojecten aan, maar je kunt ook individueel deelnemen aan de ‘Game 2 Knowledge‘. Je krijgt dan iedere dag via Twitter of sms een vraag die je zo snel mogelijk moet beantwoorden. De Maand van het Vinden richt zich op de bovenbouw van de basisschool en het middelbare onderwijs, dat is de leeftijd vanaf 10 jaar en ouder.

Infovaardig is ook initiatiefnemer van DIGIN, een site waarmee je informatievaardigheden leert. Je kunt hier gratis een account aanmaken en dan leidt DIGIN je door de stappen heen die nodig zijn om een werkstuk, presentatie, spreekbeurt of website te maken. De aanpak is iedere keer hetzelfde. De nadruk ligt op het maken van een opzet en het verzamelen van informatie. In het rechtermenu vind je aanvullende informatie over iedere stap in het proces.

Ik word altijd een beetje nerveus van dit soort gestructureerde processen, maar aan de andere kant zorgt het ervoor dat je geen stappen overslaat. De informatie ‘in de kantlijn’ is (nog) niet compleet. Met name belangrijke informatie over het beoordelen van de betrouwbaarheid van informatie, ontbreekt. Als je het wilt gebruiken, gebruik je het dus vooral om de gestructureerde aanpak. Bij de webdetective staat juist de betrouwbaarheid van gevonden informatie centraal.  Hier vind je dan ook verscheidene tips over het achterhalen van de bron van een website. En dan heb je nog Steffie, die op een makkelijke manier uitlegt hoe dingen, zoals surfen op internet, werken.

Maar goed, terug naar de jeugdkrakercompetitie. Deelneming kost 35 euro voor één team en ik dacht aan 5-7 gezinnen per team. Ik wil de communicatie via de mail  laten verlopen. Heb je interesse? Laat dit dan via het contactformulier weten. Je kunt dan contactgegevens opnemen, want de inhoud van de contactformulieren wordt niet op de site gepubliceerd. Maar mocht je per ongeluk een reactie met contactgegevens achterlaten: geen nood, we modereren de reacties altijd voor we ze plaatsen en laten geen contactgegevens doorgaan.

Heb jij nog suggesties voor het verbeteren van je informatievaardigheid? Laat dan een reactie achter bij deze click.