Basisschoolboek: Lettergrepen

Het volgende onderdeel over spelling gaat over lettergrepen. Het onderscheid in lettergrepen is van belang in verband met de spelling. Het gaat dan om het onderscheid tussen open en gesloten lettergrepen. Het artikel in InfoNu vat het allemaal mooi samen.

Ik kan me herinneren dat de kinderen vroeger op school de lettergrepen leerden onderscheiden door de lettergrepen te klappen met hun handen: vo-gel, school-plein, voet-bal-schoe-nen. Daar wordt al met de kleuters mee begonnen. Dan leren kinderen lezen. Eerst één-lettergreep woorden, daarna twee en meer. Voordat de kinderen woorden gaan spellen met meerdere lettergrepen, zijn we weer iets verder. Mijn zoon kreeg voor het eerst in groep 4 (leeftijd 6-8 jaar) woordenlijsten mee naar huis om te leren voor dictees. Op deze pagina vind je een aanpak van een gewezen leerkracht in het Belgische basisonderwijs.

Voor het opsplitsen van woorden in lettergrepen vind je verschillende oefeningen op internet:

• Eén oefening bij de virtuele klas.
• Eén oefening met 20 vragen van de OLVH basisschool uit Brugge.
• Bij Juf Hannah vind je verschillende werkbladen voor het oefenen van lettergrepen.
• Een andere Belgische onderwijsinstelling biedt een ‘lettergrepen-les‘.
• Via klascement vond ik deze oefening.
• Bij een middelbare school wordt ook  nog geoefend met deze oefening. Je moet de lege velden als volgt invullen: in-vul-len.
• Een ander minicursusje met 20 vragen.
• Een hotpotatoes opdracht verpakt in een tekstje over de Romeinen.
• Een oefening van een groep 7 met 11 vragen. Vul een naam in en druk op ’start’.
• Puzzelen met lettergrepen in het Vlaams.
• Nog een hot potato ontwikkelaar met 15 vragen: waar komen de afbreektekens?
• a/aa? enzovoort…
• Oefenen voor groep 5.
• Splits de woorden correct.
• Hier vind je, tussen de andere oefeningen voor taal, het decemberlesje lettergrepen voor leerjaar 3.

Tijdens het zoeken kwam ik ook nog een paar lettergrepen spelletjes tegen:

• Lettergrepen rijgen: Je speelt het spel met twee of meer spelers. De eerste speler noemt een woord dat uit twee of meer lettergrepen bestaat, bijvoorbeeld com-pu-ter. De volgende neemt de laatste lettergreep ‘ter’ en maakt daar een nieuw woord van tenminste twee of meer lettergrepen van, bijvoorbeeld ‘terzake’, enzovoort, enzovoort.
• Lettergrepen dobbelen: Je schrijft een woord van 6 lettergrepen op de zijkanten van een dobbelsteen, bijvoorbeeld ‘ver-jaar-dags-par-tij-tje’. Alle spelers schrijven de lettergrepen op een papier. Vervolgens gooit iedere speler om de beurt. Als je een lettergreep gooit, mag je ‘m afstrepen. Heb je de lettergreep al afgestreept? Volgende keer beter, iedere speler mag maar één keer gooien. De speler die als eerste alle lettergrepen heeft gegooid, wint.

Het beschikbare materiaal staat door elkaar heen.  Je ziet soms een verwijzing naar het groepsniveau en soms naar het leerjaarniveau. ‘Groep’ is een Nederlands begrip. Het eerste volledige schooljaar start in groep 1, de kleuters van 4 jaar.  Ik meen dat in België leerjaar 1 de eerste klas is, zoals ik ‘m nog gekend heb, dus vanaf 6 jaar. Het zijn allemaal ‘gatenvul’ oefeningen. Dat zijn oefeningen waarbij je een woord in een zin of een los woord moet invullen. In dit geval meestal het laatste. Er zit geen opbouw in de oefeningen. Het zijn meer losse flodders. Je kunt ze gebruiken als spelletje, maar als je een systematische aanpak zoekt, zul je toch naar een leerboek moeten grijpen.